واکاوی همدیدی - ترمودینامیکی الگوهای بارش فراگیر تابستانه

نویسندگان

داریوش یاراحمدی

دانشگاه لرستان

چکیده

تحلیل شرایط همدیدی و ترمودینامیکی الگوهای گردش جوی در شناسایی عوامل موثر بر ایجاد بارش های سنگین بسیار حائز اهمیت می باشد. به منظور تبیین ساز و کار بارش های فراگیر تابستانه در نیمه شمالی کشور، تعیین الگوهای همدیدی و ترمودینامیکی حاکم بر وقوع بارش ها، از داده های بارش روزانه ایستگاه های همدید کشور و داده های رقومی مرکز ملی پیش بینی محیطی آمریکا برای دوره 20 ساله (2005-1986) استفاده شد. با استفاده از داده های رقومی ارتفاع ژئوپتانسیل، مؤلفه های مداری و نصف النهاری باد، سرعت قائم جو، رطوبت نسبی، فشار سطح دریا و دمای ترازهای مختلف؛ نقشه های ترکیبی ارتفاع ژئوپتانسیل، تاوائی نسبی و خطوط جریان ترسیم شدند و مورد تحلیل قرار گرفتند. با ترسیم نمودار اسکیوتی در محیط نرم افزار raob ، مشخصه های ترمودینامیکی بررسی شدند. در نهایت سه الگوی غالب سامانه های بارشی مشخص شد. الگوی اول؛ شکل گیری مراکز کم ارتفاع در دریای مدیترانه و انتقال به سمت شرق. نفوذ زبانه های پرفشار سیبری از سمت شمال شرق و نوار شمالی کشور که باعث انتقال رطوبت و ریزش هوای سرد عرض های بالاتر به نیمه شمالی کشور می شود. الگوی دوم؛ جابجایی و گسترش کم ارتفاع های عرض های بالا و نواحی قطبی به سمت شرق و کشیده شدن زبانه های آن به سمت جنوب و ایجاد سرد چال . الگوی سوم؛ شکل گیری سامانه ی اُمگایی (بلاکینگ) بین60-35 درجه عرض شمالی که سبب عقب نشینی پرفشار عربستان شده و از طرف دیگر کم ارتفاع غربی سامانه بندالی بارش های تابستانه مناطق شمالی کشور را به وجود می آورد. در عین حال، قرارگیری پرفشارهای نسبتاً قوی بر نواحی شمالی دریای خزر باعث انتقال رطوبت و فرارفت دمای سرد عرض های بالاتر به داخل کشور می شود. تحلیل نمودارهای ترمودینامیکی نشان داد انرژی پتانسیل قابل دسترس همرفتی نقش بسزائی در تسهیل و تقویت شرایط ناپایداری در سطوح پایین جو دارد و عامل تقویت و تشدید بارش می باشد.   کلید واژه: بارش فراگیر، الگوی همدید، نمودار اسکیوتی، شاخص cape ، نیمه شمالی ایران.

برای دانلود باید عضویت طلایی داشته باشید

برای دانلود متن کامل این مقاله و بیش از 32 میلیون مقاله دیگر ابتدا ثبت نام کنید

اگر عضو سایت هستید لطفا وارد حساب کاربری خود شوید

منابع مشابه

واکاوی شرایط دینامیکی، ترمودینامیکی و همدیدی رخداد بارش‌های سیل‌آسای ناحیۀ بسیار کم بارش جنوب شرقی ایران

      ایران کشوری با اقلیم خشک و نیمه‌خشک است به گونه‌ای که متوسّط بارش سالانه آن حدود یک‌سوّم متوسّط بارش سالانه جهان است. قسمت­هایی از پهنۀ بارشی ایران نیز جزء پهنۀ بسیار کم­بارش جنوب شرق محسوب می‌شود که ویژگی عمده این مناطق، ریزش‌های جوی با شدت‌های بالاست. در این پژوهش، داده­های مربوط به مقدار بارش روزانه 54 ایستگاه اقلیمی از ناحیه بسیار کم­بارش جنوب شرق ایران که دارای آمار بالای 10 سال بودند، ...

متن کامل

تحلیل همدیدی و ساختار دینامیکی الگوهای تابستانه استان خوزستان

در این پژوهش به بررسی همدیدی و تغییرات ساختار دینامیکی الگوهای تابستانه در استان خوزستان پرداخته‌شده است. بدین منظور دمای ایستگاه‌های منتخب در یک دوره آماری روزانه 30 ساله (2015-1986) تعیین شد و داده‌های جوی سال‌های مذکور با استفاده از سایت http://www.esrl.noaa.gov استخراج گردید و داده‌های روزانه این سال‌ها در تراز دریا در اسکریپتی در محیط نرم‌افزار grads تهیه و استخراج شد. برای الگوهای گردشی غ...

متن کامل

تحلیل آماری-همدیدی الگوهای سرماهای فراگیر غرب ایران

در این پژوهش با استفاده از نمرۀ استاندارد داده­ های دمای حداقل، مشخصه ­های آماری سرماهای فراگیر غرب ایران و شرایط همدید رخداد آن­ها برای دورۀ 1992-2015 تحلیل شد. نخست با بررسی رخدادهای سرمایی و طبقه­ بندی ­آن­ها و انتخاب آستانۀ معین برای تعیین سرماهای فراگیر، 176 روز سرد فراگیر در چهار ماه دسامبر، ژانویه، فوریه و مارس استخراج و سپس با استفاده از داده­ های ارتفاع ژئوپتانسیل تراز 850 هکتوپاسکال و...

متن کامل

واکاوی شرایط دینامیکی، ترمودینامیکی و همدیدی رخداد بارش های سیل آسای ناحیۀ بسیار کم بارش جنوب شرقی ایران

ایران کشوری با اقلیم خشک و نیمه خشک است به گونه ای که متوسّط بارش سالانه آن حدود یک سوّم متوسّط بارش سالانه جهان است. قسمت­هایی از پهنۀ بارشی ایران نیز جزء پهنۀ بسیار کم­بارش جنوب شرق محسوب می شود که ویژگی عمده این مناطق، ریزش های جوی با شدت های بالاست. در این پژوهش، داده­های مربوط به مقدار بارش روزانه 54 ایستگاه اقلیمی از ناحیه بسیار کم­بارش جنوب شرق ایران که دارای آمار بالای 10 سال بودند، تهیه گ...

متن کامل

شناسایی الگوهای همدیدی بارش های شدید شمال شرق ایران

North East of Iran sometime is influenced by heavy precipitation (HP) that causes plentiful damages. This paper aim to classifying and identifying the atmospheric circulation patterns related to heavy precipitation. This work increases my understanding from dynamic mechanisms that is generated by heavy precipitation. In this research, a heavy precipitation day has been considered if at least in...

متن کامل

منابع من

با ذخیره ی این منبع در منابع من، دسترسی به آن را برای استفاده های بعدی آسان تر کنید


عنوان ژورنال:
جغرافیا و برنامه ریزی محیطی

جلد ۲۶، شماره ۲، صفحات ۲۱۵-۲۳۰

میزبانی شده توسط پلتفرم ابری doprax.com

copyright © 2015-2023